26-08-07

Het leven van Imaam Al-Boekharie

Hier kunt u lezen over het leven van Imaam Al-Boekhaarie. Deze Imaam heeft vele uiteindelijke hadith opgeleverd. Waarvoor hij soms veel moeite heeft moeten doen. Maak hieronder in de lijst een keuze om betreffende paragraaf te lezen

 
Zijn afkomst
Naar boven

Imaam Al-Boekhaarie staat bekend als "Amier-oel-Moe'minien fiel-Hadieth" , dit houdt in dat hij werd gezien als de leider der gelovigen in de hadieth-wetenschappen. Zijn volledige naam was Aboe 'Abdoellah Moehammed bin Isma'iel bin Ibrahiem bin Bardizbah.

Hij werd geboren na het Djoemoe'a-gebed (vrijdaggebed) op de 13e van de maand Shawwaal in het jaar 194 na de Hidjra in de stad Boekhaara, welke vandaag de dag ligt in Oezbekistan. (Moeqaddamah Fath-oel-Baarie)


Zijn opvoeding
Naar boven

Er zijn maar weinig huishoudens geweest in de loop van de geschiedenis waarin zowel vader als kind hadiethgeleerden waren. Imaam Al-Boekhaarie had het geluk in zo'n huishouden geboren te worden. Zijn vader had niet alleen veel kennis over ahadieth, maar was ook een zeer succesvol zakenman. Ten tijde van zijn dood zei hij: 'In mijn gehele rijkdom is er geen enkele dirham die met iets haraams is verdiend, noch is er een enkele dirham verkregen uit iets waar ik twijfel over had (of het haraam was of niet).' (Moeqaddamah Fath-oel-Baarie)

Imaam Al-Boekhaarie's vader stierf toen hij nog een kind was. Dit betekent dat hij dus opgroeide als wees. Alhoewel hij in een nadelige positie verkeerde, hield dit hem niet tegen om 1 van de grootste hadieth-geleerden aller tijden te worden, als hij al niet de grootste is. Zijn moeder spendeerde al het geld dat ze hadden geërfd aan de opleiding van haar kind.

Zijn moeder was net als zijn vader vroom, Godvrezend en dicht bij Allah. Het is overgeleverd dat Imaam Al-Boekhaarie zijn gezichtsvermogen verloor in zijn vroege kinderjaren en de dokters in die tijd waren niet in staat om hem te genezen. Zijn moeder verloor de hoop niet en bad standvastig tot haar Schepper. Het is van haar overgeleverd dat ze heeft gezegt: 'Ik huilde zoveel dat ik dacht dat mijn nieren zouden barsten'. Op een nacht zag ze de profeet Ibrahiem, vrede en zegeningen zij met hem, in haar droom, die tegen haar zei: 'Vanwege jouw voortdurende smeekbede heeft Allah het gezichtsvermogen van jouw kind terug gebracht'. Ze ging onmiddelijk naar haar kind Moehammed ibn Isma'iel en zag dat zijn gezichtsvermogen weer hersteld was. (Moeqaddamah Fath-oel-Baarie)


Zijn studieperiode
Naar boven

Het was toentertijd heel gebruikelijk om de Qor-aan eerst van buiten te leren en daarna pas verder met het leren van Arabisch en andere Islamitische wetenschappen. Dus zoals de meeste kinderen van die tijd, leerde Imaam Al-Boekhaarie de Qor-aan van buiten voor zijn tiende jaar. Toen er aan Imaam Al-Boekhaarie werd gevraagd wanneer hij begon met het zoeken van kennis van de hadieth, antwoordde hij: 'Ik werd geïnspireerd om de hadieth van buiten te gaan leren toen ik tien was'. (Taariekh Baghdaad)


Zijn jonge jaren
Naar boven

Imaam Al-Boekhaarie heeft verteld: 'Als kind bezocht ik de zittingen van de juristen van Marw en ik was te verlegen om ze begroeten met Sallaam'. Eens vroeg 1 van de leraren: 'Hoeveel ahadieth heb je vandaag opgeschreven?' Ik antwoordde: 'Twee'. De aanwezigen begonnen te lachen. Een sheikh van onder hen zei: 'Lach hem niet uit, want het is mogelijk dat hij op een dag jullie zal uitlachen'. (Imaam Al-Boekhaarie / Sheikh Kaamil Moehammed)


Zijn genialiteit
Naar boven

Imaam Al-Boekhaarie begon de hadieth-lessen bij te wonen van Imaam Dakhilie. Een voorbeeld van Imaam Al-Boekhaarie's volwassenheid werd geïllustreerd door een voorval tijdens 1 van de lessen. Imaam Dakhilie onderwees hadieth, terwijl hij een vergissing maakte in het overleveren van de keten (van overleveraars). Hij zei: 'Soefyaan, van Aboe Zoebayr, van Ibrahiem'. Imaam Al-Boekhaarie, op dat moment een kind van elf, zei: 'Oh, die en die, Aboe Zoebayr levert niet over van Ibrahiem'. Toen Imaam Dakhilie zag dat de spreker een kind was die hem misschien voor de gek hield, berispte hij hem. Imaam Al-Boekhaarie antwoordde: 'Als u mij niet gelooft, gaat u dan naar de originele tekst kijken, als u die nog hebt'.

Imaam Dakhilie ging naar de originele tekst kijken en zag dat het was zoals Imaam Al-Boekhaarie had gezegd. Om Imaam Al-Boekhaarie te testen, vroeg Imaam Dakhilie hem: 'Vertel me eens, hoe moet het dan (wel) zijn?' Imaam Al-Boekhaarie antwoordde: 'Het is Zoebayr bin 'Adie van Ibrahiem'. Imaam Dakhilie pakte de pen van Imaam Al-Boekhaarie en verbeterde zijn fout. (Taariekh Baghdaad)

Tot de leeftijd van 16 jaar studeerde hij onder de geleerden uit zijn streek en leerde de boeken van Ibn Al-Moebaarak, Waki, de fiqh van Aboe Haniefa en alles wat daarmee te maken had. In het jaar 210 na Hidjra vertrok hij met zijn moeder en broer naar de Hidjaaz om de hadj te verrichten. (Taariekh Baghdaad)


De (verre) reizen
Naar boven

Hier volgt een stuk die de opofferingen en inspanningen door Imaam Al-Boekhaarie tentoonstelt, tijdens zijn veelvuldige reizen, met als doel het verijken van de kennis in ahadieth.

Reizen voor de verwerving van ahadieth begon reeds in de tijd van de profeet Sallalahu 'alaihi wasalam. De sahaaba (metgezellen) ra en hun opvolgers maakten lange reizen om ahadieth te leren. Soms reisden ze duizenden mijlen voor slechts 1 hadieth. Djaabir bin Abdoellah ra reisde helemaal naar Syrie voor 1 hadieth. Zo vertelt hij zelf: 'Ik ontving een hadieth van een man die het gehoord had van Allah's boodschapper, vrede en zegeningen zij met hem'. Ik kocht een kameel, bond mijn zadel vast en na een reis van een maand bereikte ik Syrie. De overleveraar van de hadieth was Abdoellah bin Oenays ra. Ik vroeg de portier hem in te lichten dat Djaabir voor de deur stond. Hij vroeg: 'Abdoellah's zoon?' ik antwoorde: 'ja'. Toen hij dit hoorde was hij zo haastig dat enkele van zijn kleren tot onder zijn voeten kwamen. Hij omhelsde mij en ik omhelsde hem. Toen zei ik tegen hem: 'Er bestaat een hadieth die ik ontvangen heb, waarvan ik geloof dat jij die gehoord hebt van Allah's boodschapper, vrede en zegeningen zij met hem, aangaande wedervergelding. Ik was bang dat jij zou sterven of ik zou sterven, voordat ik deze hadieth persoonlijk van jou gehoord had'. Abdoellah verteld hem vervolgens de hadieth.

Abdoellah ibn 'Aadie ra reisde naar 'Iraaq voor slechts 1 hadieth. Abdoellah ibn 'Aadie heeft verteld dat een hadieth hem bereikte van 'Ali ra. Hij zei: 'Ik was bang dat als 'Ali zou sterven, ik die hadieth bij niemand anders zou vinden. Dus ondernam ik een reis en vertoonde ik mijzelf voor hem in Iraaq'.

Yahya bin Ma'in heeft gezegd: 'Er zijn vier soorten mensen die nooit volwassen worden in hun leven en onder hen is de persoon die ahadieth opschrijft in zijn stad en nooit een reis maakt voor dit doel'. (Fathoel-Moegieth)

Al-Haafidh ibn Hadjar schrijft, dat toen Imaam Al-Boekhaarie terug kwam uit Mekka, hij naar alle hadieth-geleerden reisde in de steden waarvan het mogelijk om naartoe te reizen. Imaam Adh-Dhababie heeft de steden Balkh genoemd (in het huidige Afghanistan), Naisapoer (in het huidige Iran), Rai (in Iran), Baghdad, Basra, Koefa, Medina, Wasit (een stad tussen Koefa en Basra), Damascus, Askalam (in Palestina), Hims (in het huidige Syrië) en andere steden.

Imaam Al-Boekhaarie heeft zelf gezegd: 'Ik reisde twee keer naar Ash-Shaam (de oude benaming voor wat nu Syrië, Libanon, Palestina en Jordanië heet), Egypte en Al-Djaziera, vier keer naar Basra en verbleef zes jaar lang in Mekka en Medina en ik weet niet hoe vaak ik Koefa en Baghdad bezocht heb om de mensen van hadieth te bezoeken'. (Moeqaddamah Fath-oel-Baarie)

Eens ging Imaam Al-Boekhaarie voor het verkrijgen van een hadieth naar een man. Toen hij zichzelf vertoonde bij het huis van de man, zag hij dat de man probeerde zijn opstandige paard te vangen door de hoek van zijn mantel op zo'n manier vast te houden, dat het net leek of er voer in zat. Toen het paard dit zag kwam hij terug en was de man in staat om hem te vangen.

Toen Imaam Al-Boekhaarie hier getuige van was, vroeg hij: 'Zat er werkelijk voer in de hoek van je mantel?' De man antwoordde: 'Nee, het was gewoon een list om het paard te vangen'. Daarop antwoordde Imaam Al-Boekhaarie: 'Ik zal niet overleveren van iemand die liegt en paarden bedriegt', en hij keerde om zonder hem te vragen over de hadieth. (Noezhat-oel-Madjaalis)


Zijn leraren
Naar boven

Imaam Al-Boekhaarie maakte lange reizen voor het verkrijgen van ahadieth en studeerde onder honderden sheiks. Hij heeft zelf gezegd: 'Ik heb ahadieth opgeschreven van meer dan 1000 sheiks'. (Taariekh Baghdaad)


Zijn studenten
Naar boven

Imaam Al-Boekhaarie had duizenden studenten en soms kwamen er zelfs wel 20.000 tegelijk naar zijn lessen. (Taariekh Baghdaad). Enkele van zijn studenten die grote geleerden zijn onder anderen Moesliem bin Al-Hadjaaj (Imaam Moesliem) en Aboe Moesa Moehammed bin 'Iesa (Imaam At-Tirmidhie)


Zittingen in Basra
Naar boven

Basra schudde op haar grondvesten toen Imaam Al-Boekhaarie het bezocht en er duizenden mensen kwamen om hem te ontmoeten. Yoesoef bin Moessa verhaalt: 'Ik was in de centrale moskee van Basra toen ik een verkondiger hoorde uitroepen: 'O mensen van kennis, Moehammad bin Isma'iel is gearriveerd!!' Ze gingen naar buiten om hem te ontmoeten en ik ging ook. We zagen een jonge man die aan het bidden was achter 1 van de zuilen. Nadat hij klaar was, schaarden de mensen zich rondom hem en verzochten hem om hen voordeel te verschaffen door een Imla-zitting te houden (dat is het dicteren van ahadieth). Imaam Al-Boekhaarie accepteerde dit verzoek en aldus riep de verkondiger voor de tweede keer dat Imaam Al-Boekhaarie was gearriveerd en dat hij morgen een zitting zou houden. Duizenden geleerden en juristen kwamen bijeen en gingen op hun plaatsen zitten. Voordat hij begon, zei hij: 'O mensen van Basra, ik ben een jongeman en u heeft mij gevraagd ahadieth te vertellen. Ik zal die ahadieth vertellen waarvan de overleveraars uit deze stad komen, en u bezit deze hadieth niet'. De mensen waren verbaasd om dit te horen. Daarna begon hij de ahadieth over te leveren. (Moeqaddamah Fathoel-Baarie)


Buitengewoon geheugen
Naar boven

Het is overgeleverd dat Imaam Al-Boekhaarie als jongeling al de hadieth lessen bijwoonde van de meesters van Basra, samen met zijn metgezellen. Wanneer de lezers de hadieth voorlazen, schreven de metgezellen die op, maar Imaam Al-Boekhaarie bleef altijd gewoon aandachtig luisteren, zonder een woord op te schrijven. Dit irriteerde zijn metgezellen, maar zij bleven geduldig. Nadat ze na een paar dagen gezien hadden dat Imaam Al-Boekhaarie hier een gewoonte van gemaakt had, zeiden ze gefrustreerd: 'Waarom woon je de lessen bij als je de ahadieth toch niet opschrijft?' Imaam Al-Boekhaarie bleef stil. Daarna begonnen zijn metgezellen hem iedere dag te plagen. Toen zij op een dag te ver gingen daarin, zei hij: 'Laat me zien wat jullie geschreven hebben'. Zij hadden zo'n 15.000 ahadieth opgeschreven. Het is overgeleverd dat Imaam Al-Boekhaarie elke hadieth, stuk voor stuk uit zijn hoofd op begon te lezen, tot het punt dat zij hun boekschriften begonnen te verbeteren aan de hand van zijn geheugen. (Taariekh Baghdaad)

Het is ook vergeleverd dat hij een keer in een boek keek en dat hij het door slechts 1 keer te lezen al van buiten kende. (Moeqaddamah Faathoel-Baarie). Soelaymaan bin Moedjaahid verhaalt: 'Ik was in het gezelschap van Moehammed bin Sallaam Al-Baykandie en hij zei tegen mij: 'Als je iets eerder hier was geweest, dan had je een kind gezien (d.w.z. Imaam Al-Boekhaarie) die 70.000 ahadieth van buiten kent.' Hij zei: 'Ik ging naar hem op zoek, en toen ik hem zag vroeg ik hem: 'Ben jij degene van wie beweert wordt 70.000 ahadieth van buiten te kennen?' Hij (Imaam Al-Boekhaarie) beantwoordde bevestigend: 'En meer dan dat'. (Moeqaddamah Fathoel-Baarie)

Het is overgeleverd van Imaam Al-Boekhaarie dat hij heeft gezegd: 'Ik ken 10.000 sahieh ahadieth van buiten en 200.000 ahadieth die niet sahieh zijn en de ahadieth die ik in mijn boek (Sahieh Boekhaarie) heb opgeschreven, heb gekozen uit 600.000 ahadieth. (Taariekh Baghdaad) Dja'far bin Moehammad Al-Qattaan heeft gezegd: 'Ik hoorde Moehammad bin Isma'iel (Boekhaarie) zeggen: 'Ik heb ahadieth opgeschreven van meer dan 1000 meesters en van elk van hen meer dan 10.000 ahadieth. Ik heb geen enkele hadieth of ken de keten van overleveraars ervan van buiten. (Dit wil niet zeggen dat al die ahadieth verschillend waren; het kan zo zijn dat verschillende meesters vaak dezelfde hadieth overleverden.)


De beproevingen in Baghdad
Naar boven

Toen de meesters van Baghdad over zijn buitengewone krachtige geheugen hoorden, besloten ze ook om hem te testen. Baghdad was in die tijd niet alleen de hoofdstad van de Islamitische wereld, maar huisvestte ook vele leerinstellingen, welke belangrijke vooruitgang zouden boeken op het gebied van filosofie, wiskunde, medische wetenschappen en astronomie. De staat van de wereldse kennis was van zo'n niveau, dat in die tijd in Baghdad alleen al naar schatting meer dan 900 bevoegde artsen waren. De staat van de Islamitische wetenschap was van zo'n niveau dat het de bakermat van de 'ilm was, met een overvloed aan 'oelamaa. Toen Imaam Al-Boekhaarie arriveerde, namen de geleerden van Baghdad 100 ahadieth en veranderden hun keten van overleveraars en de tekst. Zij weten tien man aan en gaven elke persoon tien ahadieth om aan hem voor te lezen. Op de dag van de test gingen alle geleerden van verschillende vakgebieden op hun plaats zitten en duizenden lieten hun werk in de steek om te komen kijken. De eerste man kwam en las zijn eerste hadieth voor, waarop Imaam Al-Boekhaarie antwoordde: 'Die is mij niet bekend.' Zij die wisten dat dit een test was, realiseerden zich dat Imaam Al-Boekhaarie de zaak begrepen had, terwijl de algemene indruk bij de mensen was dat Imaam Al-Boekhaarie's kennis erg mager was en zijn geheugen erg slecht. Alle tien personen kwamen en lazen de ahadieth voor die aan hen waren toegewezen. De enige woorden op Imaam Al-Boekhaarie's lippen waren: 'Die is mij niet bekend.' Toen alle 100 ahadieth waren opgelezen, riep hij de eerste man en zei: 'Dit was de eerste hadieth die jij voorlas.' Hij las zijn hadieth voor, wees de fouten aan en las daarna de hadieth op de juiste wijze op. Imaam Al-Boekhaarie deed dit met alle 100 ahadieth. De mensen erkenden zijn uitstekende geheugen. (Taariekh Baghdaad). De auteur van 'Mirqaat' heeft geschreven dat het meest verbazingwekkende feit was, dat Imaam Al-Boekhaarie de 100 ahadieth had onthouden die zij hadden opgelezen, in de volgorde waarop zij die hadden opgelezen met opzettelijke fouten erin en daarna hun fouten oplas, terwijl hijzelf de ahadieth maar 1 keer gehoord had.


Test in Samarkand
Naar boven

Toen de meesters van Samarkand hoorden over zijn uitstekende geheugen, besloten zij ook om hem te testen. Vierhonderd hadiethgeleerden kwamen samen en verwisselden de ketens van overleveraars van de ahadieth. Zij plaatsten de keten van As-Shaam in de keten van 'Iraaq, de keten van 'Iraaq in die van As-Shaam, en de keten van Haram in de keten van Yemen, en ze ondervroegen hem negen dagen lang, maar slaagden er niet in om ook maar 1 fout te vinden. (Moeqaddamah Fathoel-Baarie)


Opofferingen voor kennis
Naar boven

Het is algemeen bekend dat wanneer je iets wil beheersen, toewijding en opoffering de belangrijkste voorwaarden zijn. De Qor-aan zegt zelf: "En degenen die omwille van ons streven, die zullen Wij zeker leiding geven op Onze wegen..."

Imaam Al-Boekhaarie offerde alles op om kennis van de hadieth te krijgen. Er bestond niet zoiets als rust of werkdagen en nachten om te slapen. Moehammed ibn Abie Haatim verhaalt: 'Telkens wanneer ik op reis ging met Imaam Al-Boekhaarie voor de zaak van hadieth-studies, sliepen we normaal in dezelfde kamer, behalve een paar keer midden in de zomer. Ik zag hem wel 15 tot 20 keer op een nacht wakker zijn. Telkens wanneer hij ontwaakte, stak hij de lamp aan met vuursteen, maakte wat aantekeningen over bepaalde ahadieth en ging daarna weer slapen.' (Taariekh Baghdaad)


Wanhoop
Naar boven

Ondanks het feit dat hij veel geld had geërfd en een zeer succesvolle zakenman was, spendeerde hij elke cent aan hadiethstudies, tot het moment dat hij zelfs een keer gedwongen was om zijn kleren te verkopen. Het is overgeleverd dat Imaam Al-Boekhaarie eens een paar dagen niet aanwezig was bij de hadieth-lessen. Zijn studiegenoten geschrokken van zijn afwezigheid, gingen bij hem op bezoek en troffen hem bijna naakt in zijn huis aan, alleen maar een pyjama dragend. Hij had zijn kleren verkocht voor zijn hadieth-studie. Zijn studiegenoten verzamelden geld en kochten kleren voor hem.

Soms leefde hij van bladeren en wilde planten omdat hij geen voedsel had. Imaam Al-Boekhaarie heeft zelf overgeleverd: 'Tijdens 1 van mijn reizen naar Adam ibn Abie Lyyas raakte ik door mijn geld heen en begon daarom vanwege een gebrek aan voedsel bladeren van planten te eten en ik heb hier nooit iemand over verteld. Op de derde dag kwam iemand naar me toe die niet kende en hij gaf een zak vol geld en zei: 'Besteed het aan jezelf.' (Tabaqatoes-Soebkie)

Abdoel-Hassan verhaalt: 'Eens was Imaam Al-Boekhaarie ziek. Er werd een monster van zijn urine naar de doktoren gebracht. Toen de doktoren het monster zagen, zeiden ze: 'Het lijkt op de urine van sommige christelijk priesters die geen kerrie aten.' Imaam Al-Boekhaarie bevestigde dit en zei: 'Ik heb sinds 40 jaar geen kerrie meer gegeten.' (Moeqaddamah Fath-oel-Baarie)

Tijdens 1 van zijn reizen voor zijn hadieth-studies, ging hij met 1000 dinar aan boord van een schip. Iemand van de passagiers aan boord begon in zijn gezelschap te zitten en groot respect te tonen voor hem. Hij vertelde hem na een paar ontmoetingen over de 1000 dinar. Op een ochtend werd diezelfde man plotseling huilend en schreeuwend wakker, terwijl hij zichzelf in het gezicht sloeg en zijn kleren kapot scheurde. De mensen, die geschrokken waren van zijn gedrag, vroegen waarom hij zich zo gedroeg. Hij vertelde hen dat zijn tas met daarin 1000 dinar was gestolen. Zij begonnen iedereen aan boord 1 voor 1 te fouilleren. Tegelijkertijd pakte Imaam Al-Boekhaarie, zijn tas en gooide die in de oceaan. Iedereen werd gefouilleerd, inclusief Imaam Al-Boekhaarie, maar de tas werd niet gevonden. De man werd daarop berispt voor liegen. Toen ze van boord gingen kwam de man naar Imaam Al-Boekhaarie en vroeg hem wat hij had gedaan met het geld. Imaam Al-Boekhaarie antwoordde: Ik heb het in de oceaan gegooid. Ben je je er niet bewust van dat ik mijn hele leven heb doorgebracht met het verzamelen van de ahadieth van Rasoel-Allah, vrede en zegeningen zij met hem, en dat de wereld weet dat ik een erg degelijke betrouwbare overleveraar ben? Hoe kan ik mezelf onderwerpen aan een valse beschuldiging van diefstal? Deze rijkdom (van betrouwbaarheid en goed gedrag) die ik gedurende mijn leven heb opgebouwd, zou ik hebben moeten verspillen voor een paar dinars?' (Al-Fawaa'id Ad-Dirarie)


Liefde voor de Qor-aan en de Soennah
Naar boven

Het maakt niet uit hoe intelligent een persoon is en welke opofferingen hij maakt om kennis van hadieth te vergaren; hij zal nooit een meester kunnen worden, of voordeel uit deze kennis kunnen halen, zonder te handelen naar deze gezegende kennis. De grote hadieth-geleerde Waki' ibn Al-Djarraah heeft hierover gezegd: 'Als je de hadieth van buiten wenst te leren, gedraag je er dan naar (naar die hadieth).' (Tadrib oer-Raawie)

Dat is waarom de Imaams er alles aan deden om te handelen naar hun kennis. Er staan zo'n 30.000 tot 40.000 ahadieth in 'Moesnad Ahmed'. Imaam Ahmed heeft gezegd: 'Ik heb geen enkele hadieth opgeschreven of ik heb ernaar gehandeld, tot aan het punt dat ik een hadieth tegen kwam waarin stond dat de profeet Sallalahu 'alaihi wasalam, werd behandeld met aderlating en hij de aderlater 1 dinar gaf en ik me aldus ook liet aderlaten en de aderlater 1 dinar gaf.' (Tadrib oer-Raawie)

Imaam Al-Boekhaarie, die in de voetsporen liep van de grote geleerden voor hem, deed zijn uiterste best om de Qor-aan en de Soennah met elk dagelijks aspect van zijn leven te verweven. Boogschieten was de Soennah van de profeet, Sallalahu 'alaihi wasalam. We zien dat Imaam Al-Boekhaarie, om dit specifieke deel van de Soennah in praktijk te brengen, vaak naar de open velden ging om te oefenen. Moehammed ibn Abie H'aatim heeft verteld: 'In al die jaren die ik met hem heb doorgebracht heeft hij, zover ik weet, slechts twee keer het doel gemist.' (Moeqaddamah Fath-oel-Baarie)


 

22:34 Gepost door Assalamu aleykum warahmatullahi wabarakatuh in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.